Capua

Capua to perełka antycznych Włoch, o której nie przeczytasz w przewodniku. Nie docierają tu turyści. Pewnie dlatego, że miasto leży na uboczu głównych tras turystycznych, a amfiteatr został stosunkowo niedawno odkryty i zorganizowany dla zwiedzających.

Muszę się przyznać, że ja, do momentu kiedy odwiedziłam to miejsce, nie słyszałam więc tym większe było moje zdumienie kiedy dowiedziałam się, że Capua była jednym z największych, najbogatszych i najważniejszych miast starożytnej Europy!

amfiteatr w Capua
amfiteatr w Capua

Co więcej do dziś miasto żyje przemawiając poprzez zachowane budowle oraz przedmioty zgromadzone w lokalnym muzeum a pochodzące nawet z IXw. p.n.e. (!).

Z dokumentów archeologicznych wynika, że Capua została założona przez Etrusków w 803r. p.n.e. czyli 50 lat przed Rzymem lokowanym w 753r. p.n.e. Natomiast z przedmiotów odnalezionych w lokalnych nekropoliach wynika, że terytorium to było intensywnie i ciągle zamieszkiwane od czasów prehistorycznych, również w erze brązu i żelaza. Z tych też okresów można obejrzeć całkiem pokaźne zbiory prezentowane w muzeum w Capua.

grobowiec z IVw. p.n.e.
grobowiec z IVw. p.n.e. z wyposażeniem

W okresie VII-VIw. p.n.e. miasto było perłą w koronie miast etruskich i prawdopodobnie najważniejszym miastem całego Półwyspu Apenińskiego. Kwitła zarówno na polu gospodarczym jak i kulturalnym, również dzięki żywym kontaktom ze światem greckim.

czara połowa Vw. pne
połowa Vw. pne

W połowie Vw. p.n.e. miasto zostało przejęte przez Samnitów – tym samym skończyła się hegemonia etruska na tym terenie. Dopiero wiek później, po II wojnie samnickiej, dzięki sojuszowi z Rzymem Capua wyswobodziła się spod ich panowania. Za to jednak zapłacili wysoką cenę: musieli podporządkować się Rzymowi stając się stolicą regionu rzymskiego – Kampanii.

Wkrótce te dwa ważne miasta: Rzym i Capua połączyła Via Appia, zwana królową dróg: najważniejsza i najstarsza ze wszystkich dróg rzymskich. Budowa została rozpoczęta na polecenie cenzora Appiusza Klaudiusza (stąd nazwa drogi) w 312r. p.n.e., początkowo kończąca się w Capua w kolejnych wiekach przedłużona została aż do Brindisi. Trakty rzymskie były jednym z największych osiągnięć inżynierii starożytnej a ich technikę budowy Rzymianie zaczerpnęli od Etrusków. Drogi były umocnione warstwami kamieni, tłucznia, żwiru oraz zaprawą z popiołów wulkanicznych i posiadały rowy odwadniające. Rolę znaków drogowych pełniły zaś tzw. kamienie milowe, na których umieszczano informacje o odległości do poszczególnych miejscowości.

rzymskiedrogi
rzymskie drogi – Eric Gaba, Agamemn

Do dziś wjeżdżając do Capua od strony Santa Maria przejeżdżamy pod zachowaną bramą wjazdową do miasta wybudowaną w VIw. p.n.e. na Via Appia. Trzy pilastry Arco di Adriano wyznaczają granicę starożytnego miasta.

Capua
Iovile pisane w języku osco – używanym na terenie Kampanii w VI-Vw. pne; napisy z prawej do lewej

Znaczenie Capua jeszcze wzrosło w IIIw. p.n.e. i jedynie o krok ustępowała Rzymowi i Kartaginie. O jej znaczeniu świadczy m.in. fakt, że podczas II wojny punickiej miasto wystawiło 30-tysięczne wojsko i 4-tysięczną kawalerię (!). Losy wojenne bywają jednak nieprzewidywalne i ostatecznie Capua wystąpiła przeciwko Rzymowi stając po stronie Kartagińczyka – Hannibala, który uczynił miasto swoją zwycięską siedzibą i gdzie stacjonowała jego armia. Dopiero w 211r. p.n.e.  Rzymianom udało się przejąć miasto.

Capua przez kolejne wieki, jako kolonia rzymska, przeżywała swój czas prosperity. Kwitła kultura, sztuka, miasto stało się znanym ośrodkiem produkującym wazy z brązu i terakotę. Tu też działała jedna z najsłynniejszych szkół gladiatorów przy słynnym, najstarszym na półwyspie amfiteatrze. W tym właśnie amfiteatrze walczył Spartakus, w końcu porywając swoich towarzyszy niedoli do szaleńczej walki: Powstania Spartakusa.

freski w mitreo
freski w mitreo

W mieście istniała rozwinięta infrastruktura, działały łaźnie, teatry, a dla mieszkańców doprowadzano wodę akweduktem docierającym do zamku wodnego. W mieście funkcjonowały świątynie, w tym poświęcone kultowi popularnemu na tym terenie bogu Mitra. Do dziś w Capua zachował się jeden z najlepiej zachowanych Mithreum – budynek kultu.

Świetność Capua zgasła dopiero upadkiem Imperium Rzymskiego i inwazją Wizygotów, Wandalów,  Ostrogotów i Longobardów. Całkowicie zniszczona została w 841r. przez Saracenów, a zniszczeń dopełniło silne trzęsienie ziemi, które nawiedziło region w tym samym roku.

grobowiec z wyposażeniem z IVw. pneO Capua czytaj również w drugiej części wpisu.

HOTEL W NEAPOLU

  • Kasiek

    Zapomniałaś napisać że amfiteatr był chyba większy niż Coloseum i że powtał jeszcze wcześniej ( i że bilety do jego zwiedzania są znacznie tańsze niż do Coloseum) :)))

    • Dalsza opowieść będzie w cz.2: zapraszam! Jak ja lubię takich niecierpliwych czytelników :)))