caserta

Wśród wszystkich budowli i dzieł stworzonych przez dynastię Burbonów ich największą dumą znaną i cenioną na całym świecie niewątpliwie jest Pałac w Casercie w Południowych Włoszech czyli Reggia di Caserta. XVIII-wieczne założenie pałacowe, wzniesione aby rywalizować z Wersalem oraz pałacem królewskim w Madrycie, łączy harmonijnie w jedną całość wspaniały pałac, park i ogrody, jak również tereny leśne, pawilony myśliwskie oraz fabrykę produkcji jedwabiu.

La Reggia
La Reggia – widok od frontu

O wielkości i wartości obiektu może świadczyć fakt, że w 1996r. pałac wraz z parkiem, akweduktem zasilającym założenie pałacowe i zespołem San Leucio mieszczącym się w spójnej koncepcji całości inwestycji, został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

HOTEL W NEAPOLU

Architekt Ludwig van Wittel (z włoska Vanvitelli), ściągnięty do Neapolu przez króla Karola III (Carlo Borbone), miał za zadanie zbudowanie nowej rezydencji królewskiej na miarę jednej z najpotężniejszej w Europie dynastii – dynastii Burbonów. Pałac ulokowany na wzór Wersalu w pobliżu stolicy w założeniu miał być największą (zaraz po Wersalu) siedzibą królewską w Europie: dumnym świadectwem potęgi i niezależności Królestwa Obojgu Sycylii, wizytówką rodziny królewskiej, miejscem oficjalnych ceremonii.

Reggia di Caserta - ogrody
Reggia di Caserta – ogrody

Ostatecznie król Karol nigdy nie zamieszkał w pałacu ponieważ  w 1759r. zmarł bezdzietnie jego starszy przyrodni brat  – król Hiszpanii Ferdynand i Karol abdykował by objąć tron Hiszpanii. Budowę kontynuował jego syn – Ferdynand I.

Mały Wersal

Reggia jest największą rezydencją wzniesioną w XVIII-wiecznej Europie. O rozmachu konstrukcji świadczyć może kilka liczb: 1200pokojów, 143 okna na elewacji budynku, 34 klatki schodowe, 45tys m2 planu, 120ha parku.

pałac Bourbonów
pałac Bourbonów – klatka schodowa

Pałac zbudowany jest na planie prostokąta z 4 dużymi dziedzińcami wewnętrznymi i dwoma fasadami: wychodzącą na dziedziniec i skierowaną ku ogrodom.  Z pięknego atrium otwartego na wewnętrzne dziedzińce i perspektywę ogrodów francuskich wychodzi marmurowa, ozdobna klatka schodowa na reprezentacyjne piętro pałacu. Z głównego holu otwiera się widok na Cappella Palatina – kaplicę królewską stworzoną na wzór Wersalu: klasyczna, jednonawowa, zwieńczona sklepieniem kolebkowym, z galeriami dla rodziny królewskiej.

Reggia di Caserta - kaplica
Reggia di Caserta – kaplica

Apartamenty urządzane były w stylach odpowiadających ich przeznaczeniu: apartamenty królewskie – bardzo eleganckie i wyrafinowane, neoklasycystyczne biblioteki królewskie, bardzie ascetyczne, białe i bez zdobień pomieszczenia dla sądu, Stanze Delle Staggioni (mniejsze, mniej oficjalne choć bardzo zdobne pokoje) a wśród nich m.in. te urządzone w stylu „wiosna”: bardziej intymne, gdzie królowa przyjmowała swoich gości.

Pomimo opuszczenia pałacu po upadku Królestwa Obojga Sycylii i późniejszych zniszczeń wnętrza nadal robią wrażenie: pełne przepychu komnaty ciężkie od sztukaterii, złocenia, marmury, freski, ozdobne żyrandole, szlachetne jedwabie…

La Reggia - ogrody
La Reggia – ogrody

Dla zwiedzających udostępniona jest jedynie część pałacu ponieważ większa część jest przerobiona na biura administracji i mieszkania wojskowych. W tej otwartej części znajdują się ekspozycje sztuki, w przeważającej części nowoczesnej, którą nie do końca rozumiem. Tym bardziej z wielką przyjemnością, ciesząc oczy przepięknymi widokami i nos cudnymi zapachami egzotycznych roślin, pałac zostawiam z tyłu udając się do ogrodów. To miejsce spacerów rodzinnych, cyklistów i jogging-owiczów. Wcześniej zawsze otwarte dla mieszkańców, od kilku lat zamknięte i symbolicznie ?obiletowane?, a teraz otwarte dla wszystkich na równych prawach po wykupieniu biletu lub abonamentu po 10eur. Jako przyczynę wszyscy wskazują problemy miasta i odsprzedanie  części pałacu Francuzom. Konsekwencją jest spadek liczby zwiedzających o połowę w porównaniu z rokiem 2009.

Reggia di Caserta - ogrody francuskie
Reggia di Caserta – ogrody francuskie

Wracając do ogrodów – ich wzorem był niewątpliwie Wersal, ale przez wielu uważane są za najpiękniejsze, a zapewne najbardziej monumentalne ogrody barokowe na świecie. Od pałacu w kierunku wzgórz ciągną się reprezentacyjne ogrody francuskie, z symetrycznie rozplanowanymi alejami, pomiędzy którymi poprowadzona została linia kanału z tarasowymi kaskadami i fontannami przedłużająca perspektywę planu. Nieco wyżej ulokowany został podwyższony taras główny umożlwiający ogarnięcie wzrokiem całego ogrodu, a zwieńczeniem linii jest wielka, ozdobna kaskada wodna na zboczu wzgórza. Wspinające się na wzniesienie baseny mają bogatą oprawę rzeźbiarską otaczającą pięć wielkich fontann.

Caserta ogrody angielskie
Caserta – ogrody angielskie

Zgodnie z duchem czasu osiowe założenie barokowe uzupełnione zostało o ogród angielski.Ogrody angielskie to raj dla szukających spokoju i relaksu w szale zwiedzania i napiętego programu podróży. Strumyki, stawy, egzotyczne rośliny, „starożytne” świątynie, amfiteatr, ruiny  – w stylu Pompeje :).

Caserta ogrody angielskie
Caserta ogrody angielskie

Warto nadmienić, że wszystkie założenia wodne parków zasilane są wodami z akweduktu  inspirowanego tymi z czasów rzymskich. 41 kilometrów tunelów i arkadowych mostów na potrzeby założenia pałacowego świadczy o rozmachu inwestycji.

Informacje praktyczne

Ogrody są naprawdę rozległe (sama trasa wzdłuż głównego kanału ma 3 kilometry) dlatego proponuję wypożyczyć rower. Po ogrodach francuskich można przejechać się również dorożką lub autobusem.

Caserta ogrody angielskie
Caserta ogrody angielskie

Przy wejściu do pałacu od frontu znajduje się kasa biletowa. Niestety zwykle jest tłum czekających i otwarte jedno okienko. Relaks? Jeszcze mi się nie zdarzyło spotkać kogoś z obsługi mówiącego po angielsku. Bilet full kosztuje 14eur, bilet bez ogrodów 11eur. Jeśliby się chciało wejść tylko do parków (+atrium, główna klatka schodowa, kaplica) można kupić bilet roczny, który kosztuje 10eur. Żeby nie było zbyt prosto należy udać się w prawo stojąc twarzą do wejścia i wzdłuż murów iść przez ok 1km. Poza sezonem warto również zwrócić uwagę na godziny otwarć: ostatnie wejście do ogrodu w zimie jest o 14:30 a potem z każdym miesiącem się wydłuża aż do 18:00 w czerwcu/lipcu.

Do pałacu można się łatwo dostać pociągiem: stacja jest centralnie przed wejściem. Samochodem zamiast szukać wolnych miejsc w okolicy polecam wjechać po prostu na podziemny, rozległy parking pod frontowymi ogrodami i wyjść bezpośrednio na dziedziniec przed wejściem.

Anioły i Demony
Anioły i Demony – kard z filmu

Przed odwiedzeniem pałacu proponuję oglądnąć Anioły i Demony albo Mission Impossible III – tu kręcono bowiem sceny z wnętrz watykańskich. Natomiast miłośnicy Gwiezdnych Wojen na pewno rozpoznają wnętrza królewskie z Epizodu I Mroczne Widmo lub II Atak Klonów.

Gwiezdne Wojny
Gwiezdne Wojny – scena z filmu
  • Alicja Lejkowska

    Wszystkim, których interesuje Luigi Vanvitelli ? jego życie i geniusz polecam lekturę książki ?Luigi Vanvitelli? autorstwa Giuseppe de Nitto (wersja włoskojęzyczna)
    Z pozdrowieniami dla fanów Caserty!