San Marino

Charakterystyczne grzebienie skalne góry Monte Titano wznoszą się na wysokość 756 m npm (a praktycznie 700m od podnóża) i widoczne są już z daleka. Prezentują się naprawdę godnie. To tutaj właśnie ulokowana jest stolica państwa San Marino: miasto San Marino. Choć  blog jest z natury swojej włoski, myślę, że nie będziecie mieli nic przeciwko miłej wycieczce do tego czarującego sąsiada Italii. :)

San Marino - widok
San Marino – widok ogólny

Do San Marino najłatwej dostać się od strony autostrady A14 biegnącej wzdłuż wybrzeża adriatyckiego Włoch. Na wysokości Rimini należy odbić na SS72, traficie: droga jest dobrze oznaczona. Dojazd od strony zachodniej, E45 z Raweny do Perugii zajmnie wam o wiele więcej czasu ponieważ będziecie krążyć po wąskich SP (strade provinciale) wśród gór. Nie dajcie się zwieść – blisko wygląda tylko na mapie! :)

Do miasta dojeżdżają również autobusy z centrum Rimini wywożące turystów po samą Porta San Francesco – bramę wjazdową do San Marino.

dojazd do San Marino
dojazd do San Marino

San Marino to jedyne „włoskie” miasto-państwo, które zachowało swoją autonomię od początkow swego istnienia (oczywiście obok państwa kościelnego). Przez wieki isniało samodzielnie mając za sąsiadów inne republiki, księstwa i królestwa Półwyspu. Od nich różni go jedno: z powodzeniem oparło się XIX-wiecznemu procesowi zjednoczenia Włoch. O Republice Florenckiej, Wenckiej, Republice Raguzy czy Lukki dziś już prawie nikt nie pamięta – dziś to po prostu miasta włoskie.

Od świętego do republiki – historia San Marino

Początki historii San Marino łączą się z kultem jego świętego patrona, który miał założyć miasto. Legenda opowiada, jak to kamieniarz z Dalmacji, Marino, żyjący pod koniec IIIw. n.e. wspiął się na Monte Titano gdzie założył małą wspólnotę chrześcijan prześladowanych za wiarę w czasach Dioklecjana. Wokół niej utworzyła się pierwsza zorganizowana społeczność: i tu zaczyna się historia Republiki San Marino.

San Marino
San Marino – miasto trzech wież

Celowo piszę „republiki” ponieważ San Marino uważane jest za najstarszą republikę świata, utworzoną już w 301r. n.e. czyli z początkiem istnienia tu wspólnoty mieszkańców.  Początkowo rząd był złożony  samorządowego zgromadzenia, które składało się z głowy każdej rodziny. Od XIIIw., kiedy to Stolica Apostolska potwierdziła niezależność San Marino, po dziś dzień co 6 miesięcy wybierani są dwaj Kapitanowie Regenci  pełniący rolę głowy państwa.

Pańswto, ze swoją powierzchnią zaledwie 61,2km2  i populacją 30,5tys ludności, jest trzecim najmniejszym państwem w Europie po Watykanie i Monaco. Tak więc wystarczyłoby objechać dookoła niewielkie wzniesienie żeby oglądnąć państwo ze wszystkich stron:). Warto jednak  zaglądnąć w gości do góry!

Spacerem po zabytkowym San Marino

Miasteczko San Marino ulokowane jest na wysokiej skale. Cudowne widoki na leżące u stóp Włochy są atrakcją samą w sobie. Wznoszące się piętrowo uliczki i budynki nadają miastu charakter twierdzy, którą zdobywasz wspinając się do góry dochodząc aż do głównej twierdzy – Rocca Guaita. Stąd widać dwie kolejne – Rocca Cesta i Rocca Montale, a także dobrze zachowane mury, wieże obronne, bastiony i bramy miejskie. Już wiadomo dlaczego San Marino nazywane jest również miastem trzech wież.

Torre Cesta San Marino
Torre Cesta

W historycznym centrum warto się zatrzymać przy Palazzo Publico przy Piazza della Liberta’ – siedzibie władz państwa i miasta San Marino. Wewnątrz znajduje się Sala Zgromadzeń, Wielka Sala Rad i Sala Głosowań. Na fasadzie budynku zobaczycie herby dziewięciu zamków wchodzących w skład republiki i figurę Świętego Marina.

Przed budynkiem  wznosi się biała Statua della Liberta – Statua Wolności. Symbole odnoszące się wolności będziecie napotykać na każdym kroku. Nawet pomnik Giuseppe Garibaldiego przed hotelem Titano jest swego rodzaju pomnikiem wolności – rewolucjonista jednoczący (według południowej wersji najeżdżający) poszczególne księstwa i republiki Włoch, San Marino, jako jedyne, pozostawił w spokoju. Chwała mu za to, pomnik wybudowany!

Piazza della Liberta’ rozciąga się cudowny widok na okolicę.

palazzo publico w San Marino
palazzo publico w San Marino

Krążąc po uliczkach natraficie na wiekowe klasztory z XIV i XVI wieku, XVIII-wieczny Teatr Titano i neoklasycystyczną Basilica dello Santo z relikwiami założyciela miasta. Natomiast dla mnie San Marino to przede wszystkim urocza mozaika ulic, placów i zabudowań otoczonych murami z bramami i bastionami, z których rozpościerają się widoki zapierające dech w piersiach.

San Marino - spacerem wzdłuż murów fortyfikacji
San Marino – spacerem wzdłuż murów fortyfikacji

Nie zatrzymujcie się jednak w centrum: idźcie dalej pod górę drogą, która zaprowadzi Was do La Rocca albo Guaita, najstarszej twierdzy zbudowanej w XI w. Widoki fantastyczne! Drugą z twierdz udostępnioną do zwiedzania jest La Cesta albo Fratta z XIII w. – tutaj mieści się Muzeum Starej Broni.

Dla wielu turystów niewątpliwą atrakcją są zakupy, które robi sie tutaj w sklepach wolnocłowych – wzdłuż ulic ciągną się sklepiki z zegarkami, perfumami, alkoholami, okularami przeciwsłonecznymi. Trochę jak na lotnisku…

San Marino na liście UNESCO

W 2008r. Komitet UNESO docenił wyjątkowe walory krajobrazu  i znaczenie historyczne San Marino – historyczne centrum miasta San Marino, San Borgo Maggiore i Monte Titano zostały wpisane na prestiżową listę światowego dziedzictwa UNESCO.

torre guaita
Torre Guaita na klifie

Ze swoją historią sięgającą początków republiki miasta-państwa w XIII wieku San Marino jest podawane jako przykład wielowiekowej tradycji wolnej republiki. Dzięki położeniu na szczycie Góry Titano, miejsce to przetrwało w oryginalnym, niezmienionym kształcie, bez większych zmian urbanistycznych. Historyczne centrum jest wciąż zamieszkałe i pełni wszystkie swoje funkcje instytucjonalne jest wyjątkowym świadectwem żywej tradycji kulturowej trwającej 700lat.

San Marino bastion
San Marino – jeden z bastionów

San Marino jest enklawą w środkowych Włoszech a wjeżdżając na jego teren praktycznie nie odczuwa się różnicy: mieszkańcy mówią po włosku i, choć państwo nie jest członkiem układu z Schengen, ma otwartą granicę z Unią. W kraju obowiązuje też waluta euro: San Marino bije własne monety więc można spotkać np. euro z Palazzo Publico albo zamkami San Marino.

Witamy na antycznej ziemi wolności
Witamy na antycznej ziemi wolności

Informacje praktyczne:

– wjedziecie do San Marino na dowodzie osobistym/paszporcie, zapłacicie w euro, porozmawiacie po włosku;

– z leżącego u stóp miasta Borgo Maggiore wyjeżdża kolejka linowa (funivia)o dlugości 1,5km; cena: wyjazd 2,80euro, wyjazd/powrót -4,50euro; kursuje od 7:50 rano do nawet 1:00 w okresie wakacji, tu można sprawdzić dokładne godziny;

– parkingi – zaparkujcie poniżej, na krętych i wąskich uliczkach naprawdę ciężko jest znaleźć legalny parking bliżej centrum;

– gdzie spaliśmy: Antico Casale w San Clemente; miejsce czyściutkie, na uboczu, z pięknymi widokami,

– http://www.sanmarinosite.com/cosa-vedere/musei – przydatna strona dla wszystkich, którzy planują zatrzymać się na dłużej w San Marino i zaglądnąć do jednego z muzeów (np. muzeum tortur!).

Miłego zwiedzania!

  • Urszula Wasilewska

    Byłam tam ! -cudowne miejsce , wszystkim turystom polecam ! oczywiście marzę oby tam powrócić <3

  • Byłem tam wielokroć i kocham to miejsce pod każdym względem. Polakom a także biurom podróży już też, niestety, kojarzy się tylko z zakupem alkoholi. Załuję tego bardzo, bo San Marino jest
    niezwykle urokliwe, bardzo interesujące, mające przesympatycznych mieszkańców i wielu z nich jest zapatrzonych w polskich przyjezdnych, którzy ostatnimi laty zaczęli gardzić tym miastem-państwem. Szkoda. Może jednak nastapi renesans zainteresowania San Marino wśród polskich biur turystycznych i turystów. I błagam, nie rozpowszechniamy krzywdzących i jednostronnych sądów o takich miejscach jak RSM.

    • Dla mnie to miejsce jest naprawdę wyjątkowe i zachęcam wszystkich, którzy jeszcze go nie odwiedzili.
      Nie dla zakupów a dla przepięknych widoków, zachowanej atmosfery i kultury miasta.

  • Ewa

    Marzę, żeby powrócić do San Marino poza sezonem wakacyjnym. Miejsce bardzo urokliwe, klimatyczne i przepiękne widoki ze wzgórza, które pozostają w pamięci na zawsze.

  • Witek Mikusz

    Niestety pierwsze skojarzenie z San Marino to komercja. Piękne miasteczko, z ładnym widokiem, ale ten tłum kupujący zegarki i inne rzeczy po super okazyjnej cenie to masakra. Tak jak piszesz : jak na lotnisku. Albo i gorzej.

    • San Marino jest piękne. Ale zwiedzać tylko poza sezonem! :)

  • Anna Mielnik

    Kiedyś kiedy byliśmy w Rimini podjechaliśmy do San MArino. Miesce jest piękne. Jeśli ktoś nie lubi tłumów wystarczy wyjść do góry – do zamków bo turyści są nieco leniwi i nikomu nie chce się wychodzić ponad sklepy i restauracje. Miejsce warte odwiedzenia.

  • Alina Kolasa

    Jechaliśmy kiedyś tą kolejką – super. A samochód trzeba i tak trzeba niżej pozostawić. Piękne miejsce.

    • Trzeba pozostawić samochód poniżej ale samo miasteczko nie jest wielkie, w kilka godzin można przespacerować go wszerz i wzdłuż:)

  • Czy jest tam jakiś dojazd włoskim transportem publicznym? Jwst szansa przedostać sie tam np. z Bolonii?

  • A lista miejsc, które chcę odwiedzić robi się coraz dłuższa…

  • Ibazela

    Mury, bramy i bastiony zawsze brzmią zachęcająco! San Marino często jest pomijane jako fajny cel podróży, a zupełnie niesłusznie, prawda? 😉

  • Eva Podolska

    Trochę mi się koncept z Sintrą w Portugalii kojarzy, pałace i fortece na skale, uwielbiam takie klimaty! Mam nadzieję, że kiedyś będę miała okazję się tam wybrać. Pięknie! :)

  • byłam w San Marino na jeden dzień w 2006 roku i pamiętam, że bardzo mi się podobało! w sumie to z chęcią bym tam wróciła przypomnieć sobie ten kraj :)